Obrazowanie ducha polskiego w Muzeum Narodowym w Poznaniu<\/p>\n\n\n\n
Do 16 maja 2021 roku w Muzeum Narodowym w Poznaniu b\u0119dziemy mogli ogl\u0105da\u0107 wystaw\u0119, kt\u00f3rej nigdy w tym mie\u015bcie nie by\u0142o. Pierwszy raz mamy okazj\u0119 stan\u0105\u0107 twarz\u0105 w twarz naprzeciw obraz\u00f3w dla obejrzenia kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142oby objecha\u0107 najwa\u017cniejsze muzea w kraju. Obraz\u00f3w powszechnie znanych, ale najcz\u0119\u015bciej ze s\u0142yszenia, z opowie\u015bci, ze szkolnych podr\u0119cznik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wystawa nosi tytu\u0142 POLSKA.SI\u0141A OBRAZ\u00d3W i z\u0142o\u017cono j\u0105 z prawie 100 obraz\u00f3w najwa\u017cniejszych polskich malarzy \u2013 legendarnych mistrz\u00f3w, m.in. Jana Matejki, Artura Grottgera, J\u00f3zefa Brandta, J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego, Maksymiliana i Aleksandra Gierymskich, Jacka Malczewskiego, Ferdynanda Ruszczyca, Leona Wycz\u00f3\u0142kowskiego, Wojciecha Weissa, Witolda Wojtkiewicza, Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego. Zanim poznali je Polacy \u2013 setki milion\u00f3w ludzi z ca\u0142ego \u015bwiata obejrza\u0142o trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych dzie\u0142 na Powszechnych Wystawach \u015awiatowych EXPO od Londynu w 1851 roku do Nowego Jorku w 1939 roku. <\/p>\n\n\n\n
Zebrane na wystawie dzie\u0142a zosta\u0142y namalowane w latach 1840\u20131918. Z\u0142o\u017cone razem s\u0105 ilustracja do opowie\u015bci o tym, w jaki spos\u00f3b polscy arty\u015bci postrzegali i rozumieli Polsk\u0119, jej dzieje i \u00f3wczesn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Nale\u017cy koniecznie zobaczy\u0107, zw\u0142aszcza teraz, co mieli do powiedzenia swoim rodakom i Europie najwybitniejsi arty\u015bci, na co zwracali uwag\u0119 w dziejach Polski, w jej kulturze i krajobrazie. Je\u015bli chodzi o histori\u0119 – to dzi\u015b wiemy, \u017ce nie malowali podr\u0119cznik\u00f3w. Byli raczej kaznodziejami i prorokami. Przez 123 lata, przez ca\u0142y XIX wiek ten kraj nie mia\u0142 imienia.<\/p>\n\n\n\n
Wystawa „Polska. Si\u0142a obrazu” opowiada w\u0142a\u015bnie o roli malarstwa w kszta\u0142towaniu \u015bwiadomo\u015bci narodowej Polak\u00f3w, o zadaniach artysty w XIX stuleciu, a tak\u017ce o znaczeniu ci\u0105g\u0142o\u015bci historycznej w zbiorowej pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n
W przewodniku po wystawie przeczytamy: \u201eNa wystawie obok tematyki historycznej, ukazuj\u0105cej zar\u00f3wno chwalebn\u0105, jak i tragiczn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, znalaz\u0142y si\u0119 dzie\u0142a prezentuj\u0105ce kulturow\u0105, etniczn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 i religijn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 Rzeczypospolitej i jej dziedzictwa, w tym artystyczne i polityczne zwi\u0105zki polsko-francuskie, o\u017cywiane legend\u0105 napoleo\u0144sk\u0105 z czas\u00f3w Ksi\u0119stwa Warszawskiego, dzia\u0142alno\u015bci\u0105 polskiej emigracji skupionej wok\u00f3\u0142 rodziny Czartoryskich w paryskim H\u00f4tel Lambert, ale r\u00f3wnie\u017c licznymi podr\u00f3\u017cami polskich artyst\u00f3w do Francji \u2013 traktowanej jako ojczyzna artystycznej wolno\u015bci. Wystawa to r\u00f3wnie\u017c opowie\u015b\u0107 o rodzimym pejza\u017cu i ludowo\u015bci, a w ko\u0144cu o poszukiwaniu nowoczesnego wyrazu artystycznego z nadal obecnymi symbolami i alegoriami\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Z inicjatyw\u0105 urz\u0105dzenia takiej ekspozycji wyst\u0105pili Francuzi. Pierwsza ods\u0142ona wystawy, przygotowana przez kurator\u00f3w francuskich we wsp\u00f3\u0142pracy z Muzeum Narodowym w Warszawie oraz z Instytutem Adama Mickiewicza, mia\u0142a miejsce na prze\u0142omie 2019 i 2020 roku w Mus\u00e9e Louvre-Lens i opatrzona by\u0142a tytu\u0142em \u201ePologne 1840\u20131918. Peindre l\u2019\u00e2me d\u2019une nation\u201d (\u201ePolska 1840\u20131918. Malowa\u0107 ducha narodu\u201d). Jej warszawsk\u0105 i pozna\u0144sk\u0105 edycj\u0119 zatytu\u0142owano \u201ePolska. Si\u0142a obrazu\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Opowie\u015b\u0107 o obrazowaniu duszy polskiej zosta\u0142a u\u0142o\u017cona z 10 koresponduj\u0105cych ze sob\u0105 cz\u0119\u015bci: INTERREGNUM, MITOLOGIA NARODOWA, PAUL DELAROCHE A POLSKIE MALARSTWO HISTORYCZNE, NAPOLEON I POLSKA, DRAMAT TERA\u0179NIEJSZO\u015aCI, WSP\u00d3LNOTA I R\u00d3\u017bNOTRODNO\u015a\u0106, LUDOWE KORZENIE, DOM JAKO OSTOJA POLSKO\u015aCI, ODKRYWANIE PEJZA\u017bU, M\u0141ODA POLSKA. To znakomita narracja i podpowied\u017a jak i w jakiej kolejno\u015bci czyta\u0107 te obrazy.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszym polskim malarzem, z kt\u00f3rym spotykaj\u0105 si\u0119 w szkole nasze dzieci jest Jan Matejko ze swoj\u0105 \u201eBitw\u0105 pod Grunwaldem\u201d Matejko by\u0142 te\u017c najcz\u0119\u015bciej i najliczniej eksponowanym polskim artyst\u0105 na \u015bwiatowych wystawach EXPO. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od Lwowa, gdzie w 1894 roku zorganizowano pierwsz\u0105 Powszechn\u0105 Wystaw\u0119 Krajow\u0105, na kt\u00f3rej Jan Matejko mia\u0142 w\u0142asny pawilon, w kt\u00f3rym wystawiono ponad 300 jego obraz\u00f3w. Specjalny pawilon-rotund\u0119 zbudowano r\u00f3wnie\u017c do wyeksponowania \u201ePanoramy Rac\u0142awickiej\u201d Kossaka i Styki.<\/p>\n\n\n\n
Matejko by\u0142 zagorza\u0142ym polskim patriot\u0105, cho\u0107 mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c czeski rodow\u00f3d. Pod wp\u0142ywem narodowych kl\u0119sk porzuci\u0142 malarstwo religijne, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142 za swoje powo\u0142anie, i po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 prawie wy\u0142\u0105cznie malarstwu historycznemu. Obsesj\u0119 polsko\u015bci i namys\u0142 nad meandrami historii uczyni\u0142 najwa\u017cniejszym tematem swojej sztuki.<\/p>\n\n\n\n
Malowa\u0142 wielkie historyczne p\u0142\u00f3tna w momencie, kiedy na Zachodzie – szczeg\u00f3lnie w Pary\u017cu – ten rodzaj malarstwa ju\u017c dawno porzucono. W p\u0142\u00f3tnach Matejki, kt\u00f3ry by\u0142 niemal r\u00f3wie\u015bnikiem Cezanne’a, pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 nowoczesnych trend\u00f3w malarskich, jak impresjonizm czy postimpresjonizm. Kiedy powstawa\u0142a „Bitwa pod Grunwaldem”, kt\u00f3ra zdominowa\u0142a gust polski – Manet ju\u017c od 15 lat cieszy\u0142 si\u0119 s\u0142aw\u0105 „\u015aniadania na trawie” i „Olimpii”, Monet od sze\u015bciu lat \u2013 „Wschodem s\u0142o\u0144ca”, a Renoir dwa lata wcze\u015bniej uko\u0144czy\u0142 „Bar w Moulin de la Galette”.<\/p>\n\n\n\n
Nie wiem, czy francuskich kurator\u00f3w nie zainspirowa\u0142a Powszechna Wystawa Krajowa w czerwcu 1894 roku we Lwowie, zorganizowana w\u00f3wczas w stulecie Powstania Ko\u015bciuszkowskiego.<\/p>\n\n\n\n
Wystawa we Lwowie, stolicy Kr\u00f3lestwa Galicji i Londomerii, mia\u0142a na celu podkre\u015bli\u0107 rozw\u00f3j kulturalny i gospodarczy regionu.. Na wystawie zaprezentowano retrospektywn\u0105 sztuk\u0119 polsk\u0105 z wszystkich trzech zabor\u00f3w. Za kontent odpowiadali prof. dr Marian Soko\u0142owski oraz prof. dr Jan Bo\u0142oz-Antoniewicz. Opracowali oni pierwsz\u0105 zbiorcz\u0105 prac\u0119 malarstwa polskiego z lat 1764 \u2013 1886. O ile w wiekach wcze\u015bniejszych by\u0142y w naszym malarstwie widoczne wp\u0142ywy flamandzkie, francuskie, a w ko\u0144cu w\u0142oskie, o tyle wiek XVIII zacz\u0105\u0142 kszta\u0142towa\u0107 niezale\u017cny nurt polskiej sztuki, cho\u0107 pocz\u0105tkowo wci\u0105\u017c bardzo kosmopolityczny.<\/p>\n\n\n\n
We Lwowie wystawiano znakomite sk\u0105din\u0105d obrazy : Aleksandra Or\u0142owskiego, Anieli Biernackiej – Poraj, Feliksa P\u0119czarskiego, Franciszka Kostrzewskiego, Franciszka Smuglewicza, Jana Piotra Norblina, Jana Styki, Marcina Zaleskiego, Piotra Micha\u0142owskiego, Rafa\u0142a\u0142 Hadziewicza, Szymona Czechowicza, Wojciecha Kossaka, W\u0142adys\u0142awa Podkowi\u0144skiego i Zygmunta Vogla.<\/p>\n\n\n\n
Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie by\u0142a manifestem naszej obecno\u015bci na mapie Europy.Podobnie jak sztuka malarzy z okresu 1840 \u2013 1918. Promocj\u0119 i wizerunek ojczyzny tworz\u0105 pokolenia, a polska perspektywa patrzenia na \u015bwiat i histori\u0119 w XXI wieku wymaga nie mniej obja\u015bnie\u0144 zachodniemu odbiorcy ni\u017c w wieku XIX.<\/p>\n\n\n\n
POLSKA sztuka NA WYSTAWACH \u015aWIATOWYCH<\/p>\n\n\n\n
Ledwie siedem lat po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci \u2013 Polska urz\u0105dzi\u0142a wspania\u0142\u0105 ekspozycj\u0119 na Mi\u0119dzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictw w Pary\u017cu w 1925 roku. Tw\u00f3rc\u0105 i komisarzem Pawilonu Polskiego by\u0142 mecenas Jerzy Warcha\u0142owski, legendarny organizator polskiego \u017cycia artystycznego, autor fundamentalnego dzie\u0142a Polska Sztuka Dekoracyjna (1928). Pawilon zdobi\u0142y witra\u017ce J\u00f3zefa Mehoffera M\u0119ka Chrystusa i Pory Roku Zofii Stryje\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
Wystr\u00f3j pawilonu, zdominowany przez artyst\u00f3w z Krakowa, uznano za wybitny. Polskich artyst\u00f3w nagrodzono Grand Prix a Stryje\u0144ska, ksi\u0119\u017cniczka malarstwa polskiego otrzyma\u0142a a\u017c cztery Grand Prix i otrzyma\u0142a wyr\u00f3\u017cnienie specjalne. Polsk\u0105 sztuk\u0119 obejrza\u0142o ponad 10 mln os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n
Nasza kolejna prezentacja na \u015bwiatowej scenie to udzia\u0142 w Wystawie \u015awiatowej w Brukseli w 1935 roku. Wystaw\u0119 urz\u0105dzono na 100-lecie niepodleg\u0142o\u015bci Belgii. Wn\u0119trze Pawilonu Polskiego zdobi\u0142y reliefy Stanis\u0142awa Rzeckiego Polska ofiarowuje swe dary Europie. Polsk\u0105 ekspozycj\u0119 uroczy\u015bcie otwarto 3 maja w rocznic\u0119 konstytucji. Belgowie jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych arterii prowadz\u0105cych na wystaw\u0119 nazwali alej\u0105 Sobieskiego. W Pawilonie Sztuk Pi\u0119knych wystawia\u0142o swoje prace ponad 30 polskich artyst\u00f3w, w tym dzisiejsi liderzy rynku aukcyjnego: X. Dunikowski, M. Gottlieb, W. Krzy\u017canowski, W. Lam, Z. Pronaszko , W. Taranczewski.<\/p>\n\n\n\n
Motto Wystawy \u015awiatowej w Pary\u017cu w 1937 roku to: Sztuka i technika w \u017cyciu codziennym. Dla Polski by\u0142o to ogromne wyzwanie. W wystawie uczestniczy\u0142o 47 pa\u0144stw i zwiedzi\u0142o j\u0105 ponad 30 mln os\u00f3b. Tym razem Pary\u017c urz\u0105dzili arty\u015bci z Warszawy. Podobno krakowskich artyst\u00f3w zawiadomiono nie w por\u0119 i zaproszenia by\u0142y niestosowne.<\/p>\n\n\n\n
Wn\u0119trze Pavillon National de la Pologne zdobi\u0142o siedem pos\u0105g\u00f3w wybitnych Polak\u00f3w, ka\u017cdy wykonany przez innego rze\u017abiarza. Byli to: Boles\u0142aw Chrobry, W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o, Miko\u0142aj Kopernik, Tadeusz Ko\u015bciuszko, Adam Mickiewicz, Fryderyk Chopin i marsza\u0142ek Pi\u0142sudski. Tak uczyli\u015bmy \u015bwiat naszej historii.<\/p>\n\n\n\n
I ostatnia \u015awiatowa Wystawa w Nowym Jorku w 1939 roku. Tematem przewodnim by\u0142o Budowanie \u015awiata Jutra. W Expo ’39 uczestniczy\u0142o 55 pa\u0144stw i zwiedzi\u0142o j\u0105 55 mln ludzi. Pierwsza edycja trwa\u0142a od 30 kwietnia do 31 pa\u017adziernika. Uroczyste otwarcie Polskiego Pawilonu odby\u0142o si\u0119 3 maja w 148. rocznic\u0119 ustanowienia Konstytucji 3 maja. Tylko 12 pa\u0144stw, w tym Polska, mia\u0142o samodzielne pawilony. Pot\u0119\u017cny pomnik Jagie\u0142\u0142y, stoj\u0105cy przed wej\u015bciem do pawilonu, jest dzi\u015b jednym z najpi\u0119kniejszych pomnik\u00f3w w Nowym Jorku i stoi, jako jedyny, w Central Parku. Komisarzem generalnym polskiej ekspozycji by\u0142 Stefan Ropp, dyrektor Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n
Efektu promocyjnego ju\u017c nie wykorzystali\u015bmy. W Nowym Jorku zosta\u0142y nasze bezcenne eksponaty. I s\u0105 w Ameryce do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Podr\u00f3\u017c po wystawach \u015bwiatowych rozpocz\u0119li\u015bmy, po d\u0142ugiej przerwie, w 1992 roku w Sevilli. I z r\u00f3\u017cnym skutkiem jeste\u015bmy na nich obecni do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem przyzwoito\u015b\u0107 obywatelska wymaga, aby w obronie przed nachaln\u0105 propagand\u0105 polityczn\u0105 prze\u017cywa\u0107 arcydzie\u0142a polskiego malarstwa w najbli\u017cszej blisko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
WYSTAWA<\/p>\n\n\n\n
POLSKA.SI\u0141A OBRAZU.<\/p>\n\n\n\n
Galeria Malarstwa i Rze\u017aby MNP, Pozna\u0144, Aleje Marcinkowskiego 9<\/p>\n\n\n\n
Koncepcja i scenariusz: Iwona Danielewicz, Agnieszka Rosales Rodriquez<\/p>\n\n\n\n
Kuratorka Maria Go\u0142\u0105b<\/p>\n\n\n\n
Asystentka Agata Rosiak-Kaczmarek<\/p>\n\n\n\n
Aran\u017cacja Raman Tratsiuk<\/p>\n\n\n\n
Kierownik projektu Karina Adamska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Obrazowanie ducha polskiego w Muzeum Narodowym w Poznaniu Do 16 maja 2021 roku w Muzeum Narodowym w Poznaniu b\u0119dziemy mogli<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4256,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-4255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura"],"yoast_head":"\n